You are here::
 
 
Sproloquio 2015

SPROLOQUIO 12 FEBBRAIO 2015

 

SAN.: Mudnés ed Mòdna, Zemiàn ed raza e Zemiàn geneticamente modificati, oriundi del centro storico e extracomunitari dla zona Tempio, cinés, giaponés, africàn, sud-americàn, indiàn e filipèin sparpaiè per tótta Mòdna, a-v salut tótt quant in masa.
Scusè al riterd, ma préma ed gnir chè la Pulonia l’ha vlû a tótt i cást andèr a váder la nóva piaza Ráma e quand l’ha vest che invece ed ‘na funtana i han fàtt di funtanaz, l’ha dett: “ Ma quist chè i gh’eren bèle al teimp dal Dóca Pasarein.

Pul.: Difàti mè a sperèva chi avéssen fàtt ‘na funtana come qualla di “ Tre V “ ch’a gh-è a Ráma dove i turésta i gh bóten deinter el munéd per pséregh turner.

San.: Lasa pérder Pulònia, s-i feven un lavor acsè a Mòdna, i soliti ignoti i purteven via sold e funtana.

Pul.: Sé, ma mè a dégh, strusièr tanta aqua per un lavor cumpagn…… cun quall ch’l-a càsta al dé d’incô…

Sgu.: Ma mama cl’ aqua lè, l’è come la nova Giunta dla Comuna: l’è tótta ricicleda!!! I l’han fata aposta perchè i turésta i-s pòssen rinfrescher i pê.

San.: Per i turésta e per chi pover Zemiàn ch’a gh táca ed gnir in ceinter a óngia…Oh perché cun piaza Ráma rinovèda a dveinta seimper piò dificil catèr da parchegèr atés al ceinter; adèsa ai Mudnés a gh è armès trê possibilitè: 1) Parchegèr a gratis a la Crusatta o a la Maduneina, 2) Aver la fortuna ed catèr un bus in dal strési blò di vié, spindand ‘na sbisachèda d’euri 3) suplîr la machina in dal Catacombi dal Novi Park. A meno chè dòp ch’a v-sî imbraghè e ch’a-i-avî fàt trê volti al gir dal Parco seinza catèr un post, a-n-v rassegnèdi a purtèr la machina in garage a cà vostra e a gnìr in ceinter in ciclo…. sperand ch’i n-n e’v la cóchen ….. Fê ma cum’a-v vlî: o magnèr sta mnestra o saltèr da la fnestra.

Sgo.: Popà, basta parler ed brót lavor, parlam mò ed desgrazi.

San.: A proposit Zemiàn, gî sò, cum’andamia col séndech nov? A m’è d’avìs che a la préma prova a-s sia piantè in dla néva vest Cuma i éren arabî i Zemiàn ch’i-s duviven móver per andèr a scola o a lavurer. Nuèter,ch’a gh’avam dal váder a-s la sam sgavagnèda cun l’oli ed gámet e un bel palòt. A-i-ho pò savû che al ballottaggio storico Giancarlo l’è pasê seinza strabóch, ma agl’ elezion, s’a n-n’era perché l’unica dànna in corsa la s’è ritirèda col cuntintein, a gh i-n srév gnû dla féssa. Ma, cum’a s dis, l’important l’è la pès in famia e che mitandes a tevla, ‘na scrana e un pcoun ed pan con dal cumpanadegh a gh sia per tótt. A staràm a vàder s-l’è vera che granèda nova la spaza méi la cà, perché Mòdna l’ha propria bisàgn d’eser piò pulida, specialmeint adesa ch’ariva un sach ed furastér a vàder al Dòm e l’Accademia tirè a lucid. Pusìbil che a la dmànga mateina in ceinter a-ch sia ancàra al rósch dal sabet sira? Sgnor ministrador, s’a-v cala al personel, cambiè la peturèina zala agli ausiliari del traffico e fêi dvinter ausiliari dal rósch, a i-avrévem Mòdna piò pulida e i zemiàn piò cunteint e meno in bulàtta. E po’ l’è anch ora ch’a catèdi ‘na soluzioun perché nisun sa in dove sbater el cech e quilli per tèra e-n fan brisa un gran bel vàdder. L’è abasta ch’a-gh mitìdi di baslot cun dal sabioun langh el stredi dal ceinter…..a-n srà menga ‘na gran spesa.

Pul.: A proposit, Sandroun, ma è vera che Muzarel l’ha fat caréra anch in provincia ?.

San.: Sicura! Infati, s-t’a-l vàd in gir per Mòdna t’l è da ciamer sgnor Sindaco, s-t’a-l cat a Fanan t’a-l dév ciamer Presideint, et vedrè che lò a-s volta in tótt el manér.

Pul.: Bèin ma alora l’ex Presideint dla Provincia,é-l armès a spas?

San.: Ma no Pulonia, i g’han sol spustè la scrana inzéma al guard-rail dl’autostreda Campgaian-Sassol….

Pul.: Bèin a t’ho da dir che a me Giancarlo a-m piès dimandi, e po’ le partì cun n’ha spinta ch’a pèr ch’i s l’aven tirè cun ‘na sframbla. S’a l tin bòta forse a gh’la cavarà a cambier ghégna a Mòdna.

San.: Certo che del parol a l n’ha spés dimandi. Per al tema sicurezza contro la malavita l’ha dét ch’a l mitrà in camp dés vigil de piò…..

Pul.: Sbòcia Chicàtt!?

San.: A speram sól ch’i n zoghen a la scundróla come chi eter ch’i n s vàden mai; o ch’i n ciapen l’influeinza come quî ed Ráma. L’ha anch dét che vuole recuperare i luoghi del degrado, chissà ch’a-n sia la volta bouna che oltre a sistemer la vecia Posta in stazioun, a-n matta el man anch all’Ex A.M.C.M. Ognimodo Giancarlo, s-a poss dèret un cunséli, mè, in dla lesta dal degrado a gh mitrév anch piaza Mateoti e a-n descurdèret ch’a gh è ancàra in sospes,fin dal 1982, la sistemazioun ed la zona fonderie: a-n vrév menga che cun la smania ed fèr i lavor nov et lasés indré chi vecc..

Pul.: I lavor vecc i polen aspetèr, adesa a g’avam da pensèr a la féra ed Milan, all’Expluà, sperand che i turesta da Milan i fàghen un selt a Mòdna
.
Sgo.: Mama, a-s dis Expo!!! St’an l’argomeint l’è al “cibo” e i parlaran dal magnèr ed tótt al mand.

San.: Alora i Talian i faran ‘na bela figura: chè da nueter l’è tótt un magna tè ch’a magn anca mè. A-i-ho vest in dla Gazàta ch’i volen trasfurmèr la palazzina Vigarani,ai giardein pubblich, in un salone del “Gusto”, dove al post delle “mostre d’arte”, i-gh mitran di salam, di persòtt e dal furmài, per un progetto di promozione e valorizzazione del territorio modenese. Ma vaca ragàz!!!! Quasta sé ch’l’è ‘n’idea moderna e innovativa: s’a n-n’è arte un boun zampoun e dal grana!! Anzi, secand mè, l’è ‘na pensèda ch’l a vol sfrutèda méi. Giancarlo, peinsa cuma starév bein un quadròtt ed ciccioli ed fianch al quèder ed Francesco I° a la Pinacoteca Estense o ‘na bela butéglia ed lambrosch inzéma a la tèvla ed l’Ultima Cena.

Pul.:Cambiand argomeint, ma seimper restand in tema d’arte moderna dém bein, Sandroun,cum’éla andèda a finir la telenovela dei chioschi in dal Parco?

San.: Ma che chioschi? Tè n-n a’l sè ch’i én dvintè trî monumeint……

Pul.: Trî monumeint?

San.: A-t dégh et sé!! Un l’è al monumeint allo “Spreco”, un èter l’è al monumeint all’ ”Abbandono” e al terz l’è al monumeint a l’ “Ignoranza”!!!

Pul.: Ma seint che roba!! A proposit ho-i-a capî bein chi volen fèr un nuovo polo ? N’avàmm-i-a menga abasta dal polo nord e dal polo sud?

San.: Ma csa vót mai ch’a-t déga mè Pulonia, l’è tant ch’i disen ed fèr a Mòdna il polo della cultura deinter a l’ex usdèl Sant’Agustein; finalmeint a pèr che a merz i tachen i lavor. A gh gnarà: il centro delle lingue per l’universitè, i gh faran del mástri, la scóla ed fotografia, un teater con 200 post per dal conferenzi, insàma per ferla curta in dóve préma i curèven i malè dòp i curaran i gnorant! Al ceinter a gh gnarà dô tárr mecanizèdi elti 30 méter: òna girèda vers al nord per controler csa fà i Arsàn, cl’ètra girèda vers sud per tgnir d’occ i Bulgnés.

Sgo.: A pèr ch’a-s preparáma alla guerra fredda cun i noster cunfinant.

San.: Sicura, bisagna ch’a stáma ateinti perché i Arsan i-s volen purter via la Provincia e l’Universitè, i Bulgnés, la féra… Alóra Mudnés, adesa ch’a v sî abituè a la crisi e a-i –avî sméss ed dèr a meint al promessi di noster ministrador ed Ráma, a-v cat piò solevè. Ma sé…. sò col morèl e guardev datórna ch’a gh’è anch chi stà péz ed nueter.

Sgo.: Mè l’è tant ch’a-m guerd datórna, ma a vad sól dla maràia ch’l-a stà méi che mè.

San.: A-n n’è brisa vera tamban, anch a Mòdna a gh’è dla poverté e geint ch’l-a g’ha bisàgn d’esser aiutèda. E po’ bisagna ch’a n-s’descurdama ed tótt i migrant ch-i riven dal mer sò del bèrchi tant veci che del volt in dimandi i-gh làsen la pèla
Però, nueter Talian, a stam a l’unor dal mand: a-gh dam da magner, da durmir, el sigaràt e ‘na diaria ed soquant Euro al dè per el prémi spesi….. et sé, Sgurgheguel, l’Europa ci guarda.

Sgo.: A srév méi che lalor i guardéssen a cà sua invece che gnir a fèr i méster a cà nostra…. E po’ l’è anch ora che al “mare nostrum” al dveinta anch al mare lorum!!!!

San.:Turnand a Mòdna, Zemiàn, a-v dev dir che la crisi la dveinta seimper piò pesa…., a-n sò ueter, mè a-m sun magnè anch chi dû sold ch’aviva méss via per quand a srà ora d’ander al Terra Cielo da Gibellini. In gir a-s seint dir ch’la va méi: a srà anch vera, ma a vàd ch’a cráss el tàss,(e al sendech a-s n’è rivendichè al mérit cun la proméssa ed fèr ‘na zitè piò bela.Avrà dir che al tgnaràm controlè ) i negozi i sèren, di puvràt a-gh n-é seimper de piò….

Sgo.: Popà,bisàgna ch’a tulama eseimpi dai Merican, lor in un an i han aumentè al Pil dal 5%.

Pul. Dio che fiol ch’a-i-ho fat… Piò passa al teimp piò al dveinta inteligeint!

San.: S-t’al di tè . Per mè, un ch’l’è caioun a la mateina al l’è anch a la sira!

Pul.: Ma Sandroun, perché a-n dámia menga a meint a Renzi? S’a féssen un putein, Matteo a-s darév méll euro anch a nueter… al set tè…..

San.: A pèrt che per cal lavor lè mè a-i-ho pérs dimandi in memoria…. A-m vàdet, a la mê etè, cambier al panulein al ragazol?

Pul.:Ecco, come al solit, quand a gh’è quel da ciapèr, tè te-n gh’è mai!! Guerda sol cla famia ed furaster chi stan poch luntan da cà nostra: lor cun set fiô i-s peghen l’afét e al riscaldameint….

San.: Sé ….ma i peghen anch al fîo!!!!

Pul.: Ragazoli cuma stev? A-v vad in céra…. A-m fa propria piaser…..Ma i-v vest Sanremo? A sun imbraghèda e po’ anch dimandi… mè a dégh che tra l’Emma, l’Arisa e l’ambrosa ed Raul Bova, avsein a Carlo Conti, a psiva fèr la mê bela figura anca mè…..e po’ a sun anch arabida cun la televisioun… Tótt al dè i van adré cun del rizèti della “novella cucina” che lor i la ciamen pò in frances…..”nouvelle cusine” che sono poi piatti nuovi e colorati…..i faran un bel vader…..ma dimandi occ e poca sostanza. A-i-ho pruvè a fèri, Sgurgheghel ch’l’è zoven, a-n gh’è stè mèl,ma qual ch’a-n-m’ha dét Sandroun al s-l’è descurdè…
San.: Tè va avanti a fèr di macaroun cun dla sulzéza e dal cudghein coi fasô…… i sran piat ed l’antiga cuseina a tinta unida, ma mè a-n fagh brisa cambi!!!!

Sgu.: Popà, possia saluter i mê amigh a la tô manéra? Mudnés ch-a sî nè a l’ambra dal Palapanini e Zemiàn ch-a sî chersû inzéma ai gradoun dal Braia, a-v salut tótt quant in massa!! Che al 2015 al srà un an pin ed sudisfazioun a-l’avàm capî subét cun al Modena Volley ch’l ha vint la coppa Italia e adesa l’è adré a pensèr anch a un traguerd pio’ gròs. A la Ferari i han spedî Montezemolo a guider i treno e po’, ch’la vaga cuma la vaga,cun Vettel e al nóv diretor, ed sicur si ARRIVABENE!! Ai Canarein, per pensèr in grand, a gh vol un poc pio’ ed fantasia, speràm che al nóv presideint Caliendo, ch’al g’ha la cà a Montecarlo ma i brazein curt a Mòdna, per un riterd ed dû minut dop la chiusura del calcio mercato a-n s-faga menga dvinter l’ultma roda dal car. Dedré dal Sassol ch’l’è in A, pazinzia, ma brisa dedré dallo stupefacente Carpi.

Pul.:Dai mò Sandroun ch’andam a cà, a sam via da stamateina, a-n vrév menga ch’a truvésen la cà ocupèda…..

San.: A-n ster mèl Pulonia, chi vot ch’a vègna a stèr a cà nostra: cun ‘na stala da mónzer e al cèso dedrè da la massa!?.. Mudnés, fèv curag’….. pensè al bein che al mèl purtrop al vin da per lò e s’a-v duvés gnir la brótta idea ed fichèrev sàtta al treno, lassè perder perché adesa chi han desmés la ferovia a la Maduneina a-v tucarev d’ander fin a Zitanova. A vrév anch fèr ‘na proposta al Retor dl’Universitè: Magnifico, a gh zunta bein ‘na facoltè nova: “Filosofia dell’Adattamento”…. A vàder se i noster fiô ’na volta tolt la “laura”, i s’adaten anch a fèr di lavor da spurchères el man…. Lasèm spander ancàra dô paròl per augurèr al noster Arcivàschev che a-l s’armátta in salut prest,bein e dal tótt, perché a gh’avam seimper bisagn dal sô insegnameint e dla sô bendizioun. Préma d’ander via a dagh anch al benvenuto al nóv Generel dl’Academia e a-v salut cun la speranza che tótt i politich i tóghen esempi da Napolitano, che è salito al “Colle” con la scorta e l’auto blù e dop nov an l’è turnèe a cà sua cun sol la “Clio”. E a m’arcmand Zemiàn: come seimper arcurdèv ed tgnirev stréch a la piopa ch’l’è po’ cla piopa elta e sácca, pianteda in dl’umbréghel ed Mòdna e ch’l’a-s ciàma Ghirlandèina!!!!