You are here::
 
 
Sproloquio 2016

SPROLOQUIO 2016

Sand.: Mudnés ed Mòdna, Mudnés déinter e fóra dal centro storico, Żemiàn ruspant e Żemiàn  cun la pózza sàtta al nès, Mudnés sèimper meno sbaracadór e séimper piò vegani, Mutinensi DOC. DOP. IGP e IGM  ma sovratótt  Mudnés orgoglios. Sè! Orgoglios ed viver in ‘sta nòstra béla zitê nèda tra la smèlta di padói e chersùda tra Sàccia e Panèra cun i sacrifézi di noster vècc, scampèda  ad Attila e ai bumbardameint ed Pippo fin a dvintèr patrimonio dell’Umanità, a-v salut tótt quant in masa. Mòdna a-t vói bèin!!!  A salut anch tótt i furastér d’ogni raza, culor e religioun desgnû da luntàn,  qui che a Mòdna i-s fèrmen e qui che da  Modena  i  pasen  per  andèr  in  èter  zitê    d’ Italia o d’Europa: che nòster Sgnór al li tóga per man e al li cumpàgna fin là.  

Scusê al ritèrd, ma da quand in piàza Ràmma i han tòlt via el màchin per fèregh l’Acquafan, a n-s-cata piò un post per parchegèr  gnanch in di viê dal parco e….. se t’a-l cat, a-t cásta ‘na batta d’oli.  Mè po’, ch-a-i- ho caval e caròza a-m tàcca fèr dû scuntrèin, roba che s’a gnéssa a Mòdna tótt i dè, cuma fa chi lavora in cèinter, a-m gh’andrév mèża  la pensioun.

 Sicùra  che adès  piàza Ràmma l’è dvintèda propria  bèla, ma bèla dimàndi…. seinza el màchin e  col Palàz Duchèl tirè a lùcid la fa propria la stimlèina. Adèsa a gh’a-l vói propria dir ai nòster cusein ed Rázz. :  “ Gnî mo’ a vàder cus’avàm fat nuèter Zemiàn  anch seinza Calatrava.”    A-gh cala sól un cartèl cun scrét “ Nuova piazza Roma: Divieto di balneazione“.  Perché in dimàndi i n-n’han ancàrra capî che el funtan a-n serven ménga da doccia, e che la stréssia d’aqua ch-a gh’è in dal mèż l’è ‘na pensèda architettonica,   ménga ‘na bagnarola méssa  lè per lavères i pê prémma d’entrèr in Accademia.  

Mè a dégh che i nòster ministrador i han ‘na bèla costanza veh….. a forza ed dai e dai va là ch-i s’a-l fan ingugnèr al parcàgg al  Novi Sad, anch se ai Mudnés a n gh- va brisa zà. Egli-han pruvèdi tótti: Box a gratis, navetta ch-la va avanti e indrê dal ceinter, abunameint con super sconti…. gninta. A pèr che st’ètr’an per via che la gèint l’a-gh vaga   i-gh fàghen  la festa ‘d l’Unitè…..  Vésta la scarsitê di parcagg e i zintunèr ed chilòmeter ed pésti ciclabil  adèsa i nòster ministradór i fan ‘na gran propaganda perché a gnáma    in ceinter in ciclo;  l’è giósta,  basta  però che la biciclàtta i-s la pèghen lor tótti el vòlt ch’i-s la fan fóra, perché, détta cuma la vól détta, del biciclàtt a Mòdna a s’i-n vàd,  ma a pedalèr i-n n én ménga i Mudnés!!  A srév come dir che i Zemian i li coumpren e chi li ruba al li dróva!!!!  Mè, anch data l’etê, a-i-avìva pensê ed vánder la  caroza e màtter Erio, al nòster caval, in pensioun, ma da  quand ‘sta bestia  l’ha imparê ch-l’a-s ciàma come al Vàschev nóv e ch’i g’han fat un monumeint al MA-TA  ed fianch al caminoun dla pèlta, al s-é argiulî e a n-gh va piò a la testa nissun. 

Pulo.: Scolta Sandroun, come mai a Mòdna i han fat un monumeint  a un caval ?

Sgor.: Perché cun tant sumèr ch-a gira, almeno un caval ch-a stéssa férem  al gh’e vliva.

Sand: Tè bèd’t a tè che si féssen un concors per un post da sumèr, tè-n gh’avréss gnanch  un concorreint.             

Mudnés cum’andamia, é-v sî-v arméss dal chèld de st’istê ? Mè a dégh che la s-è cambièda veh, a n gh’è piò stagioun egh tègna. O tròp chèld o tròp fràd, o carestia d’aqua o bàmbi d’aqua, chissà in duv’ andram a finir. 

A proposit ed cambiament a-i-ho sintî dir che al noster séndech l’ha finî al rodagg e i Mudnés i g’han anch  bèle fat  al prémm  tagliand. Al responso lè stê che  Muzarèli al g’ha  la  carozerìa ch-l’è ancàra in buon stèt ma a s vadd che la tàca avér i sô an, al mutor al gira abasta bein ma a gh’è chi dis che l’andèva méi in muntagna  perché  chè in pianura  l’è  seimper sò ed gir  e quand al bat in testa  al fa un poch impressioun.

Sgur.: A t’a-l dégh ch’al fà impressioun, a i éren abituê a la chèlma ed Giorgio quast chè invece a pèr ch’l ’àva l’argèint viv adòs, anch s-i disen che in di ultem teimp l’àbia soquant mèl …..

Sand.: Ma i n n’én ménga di gran mèl….. Al massim  i sran di Maletti…. E lò al zérca ed risolver i problema ch’a-i-avàm a Mòdna e in Provincia. Cràdet tè ch’al sia pìcol qual dla criminalitê? A gh-è in gir di boun da gninta che  oltre a scipères  per streda i vinen anch a rubèr a cà nostra  e i-n   s-cunteinten ménga sól ed rubèr, i s fan anch dal mèl . I disen, i disen che la criminalitê l’è calèda? Sé…. mè nona l’è calèda…… al gioren dal Feragast a fèr denuncia in Questura a gh’éra ‘na fila ed Zemiàn  che la pariva la processioun dal Corpus Domini.

Sgnor Prefètt, sgnor Questór, mè a sun un cuntadèin e a

dév lavurèr in campagna per dèrev da magnèr e da bàvver, ma vuèter bisagna ch’a lavurèdi per protézer mè, la mê famìa e tótt i Mudnés. Ogni modo a cà mia, al Bosch ed Sàtta, come alarme a-i-ho mulê in mèz a l’èra soquanti nadri starnazouni e a tègn a purtèda ed man un furchèl, a-n se sa mai….. 

Sgor.: Pèinsa popà ch’a-m sun imbatû a vàdder ‘na discussiòun  d’un grópp ed gèint che ormai i s mitiven el man adòs;  quand è rivê i carabinér i s n’én acort ch’l’éra al noster séndech ch’a-l litighèva coi vigil urban!         

Sand.: Ma tótta roba da réder. I fèven dô ciàcher tra amigh perché  i n n’éren ménga d’acord su l’operazioun ch’l’ha ciapê al nam dal cmandant: “ Chiari di luna “  che prevede il pattugliamento di vigil urban in dal centro storico anch ed nòt.

Sgorg.: I vigil in ceinter anch ed nòt ?  Ma s’i n-s vàden gnanch ed dè, figuret tè a l’orba!  

Sand.:   Fa pór al fùreb tè !!  I vigil i gh vólen per prevenir el desgràzi. Guèrda sól cus’è sucès atac a Nunantla  in dl’incrós dal ristorant la  Nusadèla, per via d’un semafor che nisun  g’ha vlû  muntèr….

Sgor.: Mè a l’ho sèimper dét che a la Nusadèla i fèven ‘na pizza ch-l’éra ‘na bámba!!!! 

Sand.: Zemiàn, sò ed morèl, a-n vdi-v quant bê lavor  i én adré a fèr i noster ministrador? Adèsa po’ ch-a pèr che l’Europa l’a-s lasa spànder i nòster sold, dòp piàza Ramma  i mitràn al man a  piàza Mazzini,  a piàza Mateoti e per  Sant’Agustein  ormai l’è decìs:  i-gh faran  le torri di Babele e in l’area ed  l’ex AMCM nascerà un nuovo grande Polo Culturale.

Pulo.: Un’èter??  Ma a n n’avàmmia ménga abasta de ‘sti “ Poli Culturali “?  Sól che a Mòdna a-s vóda un bus, i gh fan un polo culturale. Avàm vissû 50 an in dl’ignoranza e adèsa tótt d’un colp vólni ch’a dvintáma tótt culturê??  E po’ lè a- n gh’è già al “Teatro delle Passioni” che  mè a degh ch’a-gh vól ‘na bèla passioun per al teàter  andèr’s-a srèr in un sgabuzéin acsè picol. Srév ménga méi màtter el man al cinema Principe: lè  a-gh gnarév un teàter da “Settimo Cielo”!!!!

Sand.: Brèva Pulonia! Anzi sèt s’a-gh dégh  al nòster Séndech?   Che mè  lè in dla zona AMCM  a-gh farév un bel Centro Benessere per anzian, cun la piscina pina  d’acqua chèlda, la ginastica yoga,  la  cambra coi fóm e n’ètra per i masag’ tailandés. Dato ch’i disen che incô a s-campa almeno fin a zèint an….. biságna ch’a-gh riváma  in forma. Però vàdet Pulonia  turnand a la cultura biságna ch-a stáma al passo coi tempi.

 Guèrda sól al sucès ch-a avû la mástra “ IL MANICHINO DELLA STORIA “  I n’han parlê tótt i giornê, i én rivê da tótta l’ Italia e da l’èster per vàderla, è gnû perfin Sgarbi, la gh’è tant piasùda ch-a g’ha ciapê un smalvoun… Quand a-gh sun andê mè a gh’éra ‘na fila ed geint ch’l’aspetèva d’andèr deinter… sól che dap soquant minut ch-a éra lè  a-m sun acòrt ch’l’éra tótta maràia ch-l’andèva in dla farmacia  lè da fianch. 

Mè a n sò brisa s’a sia stê un sucès o ‘na gran futùda, ma a sò che cun i sold ch’i  han spés a se psiva asfaltèr Boun Pastór, la Vignolese,  e la tangenzièl fin  a la Brusèda.

Pulo.: Ehhh !.... Ma se tótt i problema i fóssen lè . Mè a dégh che s’a guardàm in gir per al mand a gh n’é bein di piò gròs, èter che al strèdi ed Mòdna. Peinsa sól a cla pòvra gèint ch-l ariva ancàrra in Italia dòp aver traversè al mèr. 

Sgor.: I m’han détt che la stmana pasèda è rivè in Sicilia ‘na bèrca carga ed leoun .

Pulo.: Ed leoun??? … qui ch’i magnen la gèint?

Sgor.:  Sé propria quî lè. Vest che in Africa i-n caten piò da magnèr i han pensè ed gnir chè anca lor.   E quast chè a-n n-é gninta. Sèimper da fonte sicura a-i-ho imparè che a Lampedusa è sbarchè un gróp ed pensionè italian per dmandèr asilo politico, perché a count fat i ariven a ciapèr piò ed diaria che ed pensioun. 

Sand.: Ma tè egh dèt a meint ? Guèrda Pulonia mè a-l saviva ch’a se psiva capitèr un fiol caioun ma chelò a-s n’apruféta!!!

Pulo.: Ma lasa pérder. Parlàm piotòst di bê lavor fat a Mòdna  ch-l’è méi!!! 

Sand.: A-v dirò che a mè a m’è piasû dimàndi  i festeggiameint per i 80 an dal noster  Luciano Pavarot, dû spetacol, un piò bel che cl’èter. Al prémm in piàza  Granda  per i Mudnés di ceto medio, cl’èter al Comunèl per qui ch’i g’han al porch a l’òra. 

Sicura che al teàter Pavarotti un diretór d’ orchèstra  acsè tògo e cun n’ha grinta cumpàgna  a-n s’éra mai vést. I m’han dét  che  prémma ed fèr partir la musica  l’ha dê ‘na guardèda tótt  séri  al publich cun ‘na ghégna  ch’a pariva a-l vlessa  dir: “ Adèsa   MUTI “ !!!!!

Pulo.: l’è véra…..

Sand.:Piotòst Mudnés sî-v andê a vàder la cà museo dal nòster Luciano ? No ??? Bèin s’aspettèv?? A-i-ho spés tanti paroli da sté balcoun perché i la féssen, adèsa ch’la gh’è, andèla a visitèr!!!

Sgorg.: A gh sun andè anca mè cun la scola!

Sand.:Saviv Zémian, a-i-hò come l’impressioun che i nòster ministradór i àven ‘na gran vóia ed màtter Mòdna a l’unór dal mand, ma a n vrév ménga che a vlér vulèr tròp in èlt a-gh capités come a quall ch’a-l s’é brusê  egli-èl.

Guerdê ad eseimpi la partida dl ‘EXPO.  A pariva ch’i éssen da scaravultèr al mand, i-s chérdiven che da Milan a gnéssa a Mòdna ‘na mócia ed gèint, invece i han fat un mèz bus in dl’acqua. A-i-ho vést in dal giornel che al turésta piò luntan l’è desgnû da Verouna. 

Sgorg.: A gh n’éra anch soquant da Stuffioun e Ravarein!

Pulo.: Eh… t’è sèimper al solit… a-n te va mai bèin gninta. Invece mè a-i-ho savû che è stato un successone  al Museo casa Ferrari, sia a  Mòdna che a  a Maranèl, e anch  ai  “giardèin del gusto“ nella palazzina Vigarani grazie al nostro grande CHEFF Bottura…. Dio cal Bottura, l’è  in dal giornèl tótt i dè; al gh’è piò lò in prémma pagina che la Carafoli.

Sgor.: Ah… Sè  l’è propria un bel sceff!!!  Quand è gnû a Mòdna Renzi col presidèint Francés a gh’l’ha cavèda a fèregh magnèr  dal lasagn brusèdi. Per fortuna ch’a-l fa dél razioun cini, acsè i han  fat prest a vudèr al piat. 

Pulo.: Ma c’sa vót savér tè ed cusèina, tè-n’andrê ménga a “la Francescana”per cavèret la fam! Massimo l’è al “nómmer un” in dal mànd, peinsa che a-l stódia el rizèti  a la nòt invece ed durmir.

Sgor.: A-l li stódia ed nòt? A-i-ho capî perché i disen ch’l’è un sceff stellato…. 

Popà, ma è-t vést che  i han tolt via il canone dla tv? Alóra, adèsa con chi sold lè  tè-m pô fer l’abunamèint a sky acsè a psam vàder  in dirèta la “ Champions ligh “ e anch la serie B. 

Sand.: Brèv gabiàn, a-n te bastèva sufrir per al MÒDNA a la radio , vôt  anch mandèr zà di magoun  in alta  definizione?  

Pulo.: Ma dai Sandroun, cunteinta cal ragazol ‘na quelch volta……

Sand.: Bèin mo Pulonia da quand in zà t’interèset ed futbàll?

Pulo.: Ma no, mè dla partida m’interèsa gninta…..ma s-i fan vàder i zugadór in di spogliatoi e sàtta la doccia…..

Sand.: Ma Pulonia!!! l’è propria vera che chi invcés ….matés!!! 

Sgor.: Ma dai popà, st’an a-gh è da vàder soquant avenimèint important! A-gh’è le Olimpiadi con il nostro Paltrinieri nel nuoto, la Ferrari che con Vettel la tira a vinzer al mondièl, La Dhl VOLLEY che tira allo scudetto, al Chèrp ch’a-l tira….. a turnèr in B……..Ogni modo tifós  Mudnés in mèzz a tótt ‘st’impágn, catê la manéra d’andèr a tifèr per i canarèin al Braglia, sèimper che al stadio i-s deciden a pulir i cèso e i scranèin, che al tabloun al s’impìa e che al presideint a-n se descòrda d’avrir i purtòun…..

Sand.: Turnand al cosi séri Mudnés, s’i-n giv ed tótt chi scàndel ch’a gh’è in gir per l’Italia.. lè tótt un ruba tè ch’a rub anca mè,  tè-n pô  piò fidèret ed nissun, guardê sól in Vatican: è gnû fóra tótt el magàgn per via ed ‘na tèlpa ch’l a s-é mésa a descàrer. 

Sgor.: Ehh!!!! Tótta cla confusion lè perché ha parlato una talpa ? Se a Mòdna a-s mittés a descàrer  cal milioun ed pòundegh ch’a gh’avàm, sèt tè ech confusioun.

Sand.: Gióst!!! Sgnor Ministradór guardê che al problema di pòundegh a-n và ménga trascurê, perchè i disen che a Mòdna  praticameint  a s’i-n táca zinch a testa. Al fat l’è ch’i giren in ceinter  anch ed dè seinza problema  come s’i fóssen anca lor patrimonio dell’ umanità. La stmana pasèda a n’ho  vest soquant chi andèven a màssa in Dòm. 

Pulo.: Dai mò Sandroun ch’a tacám andèr vers cà, a g’ho da pasèr in Piaza Venti a tór quel.

Sand.: È-t da cumprèr ‘na pultròuna?

Pulo.: Ma che pultròuna!! A vói fèr un poch de spesa, a-m vól  di mandarein, soquant portogal e un mèz kg ed furmài e po’ c’sa gh’èintra la pultròuna?

Sand.: A s-è  sintî dir che dimandi frutaról per via ch’è calê i clieint, i-gh vólen dèr a mocc  e chi nóv,  al post dla fruta i vindran de tôtt. 

Sgor.: Voln-i fèr la Coop Piazza XX ?

Sand.: Galbéder et gnanch finî ed dir la tua? Basta fèr del ciacher, l’è ora ch’andáma vers cà , anch perché dòp soquant an è turnê la fumana e mè a-n vrév ménga andèr in dal fòs…..

Pulo.: Làsem almeno saluter el mê amighi: ragazóli cuma stèv?? Tra cocc e bocc mè a tir avanti…..cun Sandroun a l’ho tolta pérsa……c’sa vliv, anch sèimper  lamentères a pèr d’éser del borsi…..ma c’sa i-n giv ed cl’etra caiunèda   ch’i-s vólen fèr cràder che al bròd col manz l’è nociv….. i vréven ch’a-l féssen con del cavalàti e di gréll!!!! Mè a dégh che se a cat ‘na masca in dal piat a-m fa schiva…..mè a vagh a l’antiga e in dla pgnàta a gh mát chèrna e capoun….E a-m descurdèva d’un quel….. V’è-l piasû al vistî vérd e bianch dla Santanchè a la Schèla a Milan…. Che figura ch’la fèva……a m’i-n vliva fèr un cumpagn anca mè, ma Sandroun al m’ha dét ch’a srév sembrèda un caradoun ed campagna in mèz a dû spagnèr…. Ragazóli ech sî-v anch vuètri in “Face BUCH”?? A-m sun lasèda scapèr l’oférta dla stmana pasèda: un telefonein ultimo grido, un “Smarfone” per sól zinch Euro

Sgur.: Sól zinch Euro?

Pulo.: 5 Euro per zeintnovantadô rati…..

 

Sand.: Prèmma d’andèr via a vói der al benvenuto al nóv cmandant dla Finanza, al nóv Quéstor e al nòster  nóv Arcivàschev Erio, un rumagnól puro sangue, ch’l-è gnû a fèr al pastor dal noster gregge. Auguri ed bòun lavór e ch’a-s pòsa truvèr bein chè in mèz a nuèter emilian. A  dmand scusa, Ecelèinza, ma l’è’ stèda propria ‘na fatalitê al nam Erio dal nòster caval…. nuèter a vliven  cambièrghel,  ma a-n n’avàm truvê gnanch un prét dispost a turnèrel a batzèr!!!! Mudnés s-a gh’l’avî cavèda in dla véta a sparamièrev dû sold,  mitî in Banca…….che lè ed sicur i-n van brisa pérs….  E cun quasta andàm…. Zemiàn, come sèimper a m’arcmand tgniv stréch a la piòpa, ch’l’è po’ cla piòpa èlta e sáca piantèda in dl’umbréghel ed Mòdna e ch’l’a-s ciama Ghirlandèina!!!!!

Sand.: Mudnés ed Mòdna, Mudnés déinter e fóra dal centro storico, Żemiàn ruspant e Żemiàn  cun la pózza sàtta al nès, Mudnés sèimper meno sbaracadór e séimper piò vegani, Mutinensi DOC. DOP. IGP e IGM  ma sovratótt  Mudnés orgoglios. Sè! Orgoglios ed viver in ‘sta nòstra béla zitê nèda tra la smèlta di padói e chersùda tra Sàccia e Panèra cun i sacrifézi di noster vècc, scampèda  ad Attila e ai bumbardameint ed Pippo fin a dvintèr patrimonio dell’Umanità, a-v salut tótt quant in masa. Mòdna a-t vói bèin!!!  A salut anch tótt i furastér d’ogni raza, culor e religioun desgnû da luntàn,  qui che a Mòdna i-s fèrmen e qui che da  Modena  i  pasen  per  andèr  in  èter  zitê    d’ Italia o d’Europa: che nòster Sgnór al li tóga per man e al li cumpàgna fin là. 

Scusê al ritèrd, ma da quand in piàza Ràmma i han tòlt via el màchin per fèregh l’Acquafan, a n-s-cata piò un post per parchegèr  gnanch in di viê dal parco e….. se t’a-l cat, a-t cásta ‘na batta d’oli.  Mè po’, ch-a-i- ho caval e caròza a-m tàcca fèr dû scuntrèin, roba che s’a gnéssa a Mòdna tótt i dè, cuma fa chi lavora in cèinter, a-m gh’andrév mèża  la pensioun.

 Sicùra  che adès  piàza Ràmma l’è dvintèda propria  bèla, ma bèla dimàndi…. seinza el màchin e  col Palàz Duchèl tirè a lùcid la fa propria la stimlèina. Adèsa a gh’a-l vói propria dir ai nòster cusein ed Rázz. :  “ Gnî mo’ a vàder cus’avàm fat nuèter Zemiàn  anch seinza Calatrava.”    A-gh cala sól un cartèl cun scrét “ Nuova piazza Roma: Divieto di balneazione“.  Perché in dimàndi i n-n’han ancàrra capî che el funtan a-n serven ménga da doccia, e che la stréssia d’aqua ch-a gh’è in dal mèż l’è ‘na pensèda architettonica,   ménga ‘na bagnarola méssa  lè per lavères i pê prémma d’entrèr in Accademia. 

Mè a dégh che i nòster ministrador i han ‘na bèla costanza veh….. a forza ed dai e dai va là ch-i s’a-l fan ingugnèr al parcàgg al  Novi Sad, anch se ai Mudnés a n gh- va brisa zà. Egli-han pruvèdi tótti: Box a gratis, navetta ch-la va avanti e indrê dal ceinter, abunameint con super sconti…. gninta. A pèr che st’ètr’an per via che la gèint l’a-gh vaga   i-gh fàghen  la festa ‘d l’Unitè…..  Vésta la scarsitê di parcagg e i zintunèr ed chilòmeter ed pésti ciclabil  adèsa i nòster ministradór i fan ‘na gran propaganda perché a gnáma    in ceinter in ciclo;  l’è giósta,  basta  però che la biciclàtta i-s la pèghen lor tótti el vòlt ch’i-s la fan fóra, perché, détta cuma la vól détta, del biciclàtt a Mòdna a s’i-n vàd,  ma a pedalèr i-n n én ménga i Mudnés!!  A srév come dir che i Zemian i li coumpren e chi li ruba al li dróva!!!!  Mè, anch data l’etê, a-i-avìva pensê ed vánder la  caroza e màtter Erio, al nòster caval, in pensioun, ma da  quand ‘sta bestia  l’ha imparê ch-l’a-s ciàma come al Vàschev nóv e ch’i g’han fat un monumeint al MA-TA  ed fianch al caminoun dla pèlta, al s-é argiulî e a n-gh va piò a la testa nissun.

Pulo.: Scolta Sandroun, come mai a Mòdna i han fat un monumeint  a un caval ?

Sgor.: Perché cun tant sumèr ch-a gira, almeno un caval ch-a stéssa férem  al gh’e vliva.

Sand: Tè bèd’t a tè che si féssen un concors per un post da sumèr, tè-n gh’avréss gnanch  un concorreint.             

Mudnés cum’andamia, é-v sî-v arméss dal chèld de st’istê ? Mè a dégh che la s-è cambièda veh, a n gh’è piò stagioun egh tègna. O tròp chèld o tròp fràd, o carestia d’aqua o bàmbi d’aqua, chissà in duv’ andram a finir.

A proposit ed cambiament a-i-ho sintî dir che al noster séndech l’ha finî al rodagg e i Mudnés i g’han anch  bèle fat  al prémm  tagliand. Al responso lè stê che  Muzarèli al g’ha  la  carozerìa ch-l’è ancàra in buon stèt ma a s vadd che la tàca avér i sô an, al mutor al gira abasta bein ma a gh’è chi dis che l’andèva méi in muntagna  perché  chè in pianura  l’è  seimper sò ed gir  e quand al bat in testa  al fa un poch impressioun.

Sgur.: A t’a-l dégh ch’al fà impressioun, a i éren abituê a la chèlma ed Giorgio quast chè invece a pèr ch’l ’àva l’argèint viv adòs, anch s-i disen che in di ultem teimp l’àbia soquant mèl …..

Sand.: Ma i n n’én ménga di gran mèl….. Al massim  i sran di Maletti…. E lò al zérca ed risolver i problema ch’a-i-avàm a Mòdna e in Provincia. Cràdet tè ch’al sia pìcol qual dla criminalitê? A gh-è in gir di boun da gninta che  oltre a scipères  per streda i vinen anch a rubèr a cà nostra  e i-n   s-cunteinten ménga sól ed rubèr, i s fan anch dal mèl . I disen, i disen che la criminalitê l’è calèda? Sé…. mè nona l’è calèda…… al gioren dal Feragast a fèr denuncia in Questura a gh’éra ‘na fila ed Zemiàn  che la pariva la processioun dal Corpus Domini.

Sgnor Prefètt, sgnor Questór, mè a sun un cuntadèin e a

dév lavurèr in campagna per dèrev da magnèr e da bàvver, ma vuèter bisagna ch’a lavurèdi per protézer mè, la mê famìa e tótt i Mudnés. Ogni modo a cà mia, al Bosch ed Sàtta, come alarme a-i-ho mulê in mèz a l’èra soquanti nadri starnazouni e a tègn a purtèda ed man un furchèl, a-n se sa mai…..

Sgor.: Pèinsa popà ch’a-m sun imbatû a vàdder ‘na discussiòun  d’un grópp ed gèint che ormai i s mitiven el man adòs;  quand è rivê i carabinér i s n’én acort ch’l’éra al noster séndech ch’a-l litighèva coi vigil urban!        

Sand.: Ma tótta roba da réder. I fèven dô ciàcher tra amigh perché  i n n’éren ménga d’acord su l’operazioun ch’l’ha ciapê al nam dal cmandant: “ Chiari di luna “  che prevede il pattugliamento di vigil urban in dal centro storico anch ed nòt.

Sgorg.: I vigil in ceinter anch ed nòt ?  Ma s’i n-s vàden gnanch ed dè, figuret tè a l’orba! 

Sand.:   Fa pór al fùreb tè !!  I vigil i gh vólen per prevenir el desgràzi. Guèrda sól cus’è sucès atac a Nunantla  in dl’incrós dal ristorant la  Nusadèla, per via d’un semafor che nisun  g’ha vlû  muntèr….

Sgor.: Mè a l’ho sèimper dét che a la Nusadèla i fèven ‘na pizza ch-l’éra ‘na bámba!!!!

Sand.: Zemiàn, sò ed morèl, a-n vdi-v quant bê lavor  i én adré a fèr i noster ministrador? Adèsa po’ ch-a pèr che l’Europa l’a-s lasa spànder i nòster sold, dòp piàza Ramma  i mitràn al man a  piàza Mazzini,  a piàza Mateoti e per  Sant’Agustein  ormai l’è decìs:  i-gh faran  le torri di Babele e in l’area ed  l’ex AMCM nascerà un nuovo grande Polo Culturale.

Pulo.: Un’èter??  Ma a n n’avàmmia ménga abasta de ‘sti “ Poli Culturali “?  Sól che a Mòdna a-s vóda un bus, i gh fan un polo culturale. Avàm vissû 50 an in dl’ignoranza e adèsa tótt d’un colp vólni ch’a dvintáma tótt culturê??  E po’ lè a- n gh’è già al “Teatro delle Passioni” che  mè a degh ch’a-gh vól ‘na bèla passioun per al teàter  andèr’s-a srèr in un sgabuzéin acsè picol. Srév ménga méi màtter el man al cinema Principe: lè  a-gh gnarév un teàter da “Settimo Cielo”!!!!

Sand.: Brèva Pulonia! Anzi sèt s’a-gh dégh  al nòster Séndech?   Che mè  lè in dla zona AMCM  a-gh farév un bel Centro Benessere per anzian, cun la piscina pina  d’acqua chèlda, la ginastica yoga,  la  cambra coi fóm e n’ètra per i masag’ tailandés. Dato ch’i disen che incô a s-campa almeno fin a zèint an….. biságna ch’a-gh riváma  in forma. Però vàdet Pulonia  turnand a la cultura biságna ch-a stáma al passo coi tempi.

 Guèrda sól al sucès ch-a avû la mástra “ IL MANICHINO DELLA STORIA “  I n’han parlê tótt i giornê, i én rivê da tótta l’ Italia e da l’èster per vàderla, è gnû perfin Sgarbi, la gh’è tant piasùda ch-a g’ha ciapê un smalvoun… Quand a-gh sun andê mè a gh’éra ‘na fila ed geint ch’l’aspetèva d’andèr deinter… sól che dap soquant minut ch-a éra lè  a-m sun acòrt ch’l’éra tótta maràia ch-l’andèva in dla farmacia  lè da fianch.

Mè a n sò brisa s’a sia stê un sucès o ‘na gran futùda, ma a sò che cun i sold ch’i  han spés a se psiva asfaltèr Boun Pastór, la Vignolese,  e la tangenzièl fin  a la Brusèda.

Pulo.: Ehhh !.... Ma se tótt i problema i fóssen lè . Mè a dégh che s’a guardàm in gir per al mand a gh n’é bein di piò gròs, èter che al strèdi ed Mòdna. Peinsa sól a cla pòvra gèint ch-l ariva ancàrra in Italia dòp aver traversè al mèr.

Sgor.: I m’han détt che la stmana pasèda è rivè in Sicilia ‘na bèrca carga ed leoun .

Pulo.: Ed leoun??? … qui ch’i magnen la gèint?

Sgor.:  Sé propria quî lè. Vest che in Africa i-n caten piò da magnèr i han pensè ed gnir chè anca lor.   E quast chè a-n n-é gninta. Sèimper da fonte sicura a-i-ho imparè che a Lampedusa è sbarchè un gróp ed pensionè italian per dmandèr asilo politico, perché a count fat i ariven a ciapèr piò ed diaria che ed pensioun.

Sand.: Ma tè egh dèt a meint ? Guèrda Pulonia mè a-l saviva ch’a se psiva capitèr un fiol caioun ma chelò a-s n’apruféta!!!

Pulo.: Ma lasa pérder. Parlàm piotòst di bê lavor fat a Mòdna  ch-l’è méi!!!

Sand.: A-v dirò che a mè a m’è piasû dimàndi  i festeggiameint per i 80 an dal noster  Luciano Pavarot, dû spetacol, un piò bel che cl’èter. Al prémm in piàza  Granda  per i Mudnés di ceto medio, cl’èter al Comunèl per qui ch’i g’han al porch a l’òra.

Sicura che al teàter Pavarotti un diretór d’ orchèstra  acsè tògo e cun n’ha grinta cumpàgna  a-n s’éra mai vést. I m’han dét  che  prémma ed fèr partir la musica  l’ha dê ‘na guardèda tótt  séri  al publich cun ‘na ghégna  ch’a pariva a-l vlessa  dir: “ Adèsa   MUTI “ !!!!!

Pulo.: l’è véra…..

Sand.:Piotòst Mudnés sî-v andê a vàder la cà museo dal nòster Luciano ? No ??? Bèin s’aspettèv?? A-i-ho spés tanti paroli da sté balcoun perché i la féssen, adèsa ch’la gh’è, andèla a visitèr!!!

Sgorg.: A gh sun andè anca mè cun la scola!

Sand.:Saviv Zémian, a-i-hò come l’impressioun che i nòster ministradór i àven ‘na gran vóia ed màtter Mòdna a l’unór dal mand, ma a n vrév ménga che a vlér vulèr tròp in èlt a-gh capités come a quall ch’a-l s’é brusê  egli-èl.

Guerdê ad eseimpi la partida dl ‘EXPO.  A pariva ch’i éssen da scaravultèr al mand, i-s chérdiven che da Milan a gnéssa a Mòdna ‘na mócia ed gèint, invece i han fat un mèz bus in dl’acqua. A-i-ho vést in dal giornel che al turésta piò luntan l’è desgnû da Verouna.

Sgorg.: A gh n’éra anch soquant da Stuffioun e Ravarein!

Pulo.: Eh… t’è sèimper al solit… a-n te va mai bèin gninta. Invece mè a-i-ho savû che è stato un successone  al Museo casa Ferrari, sia a  Mòdna che a  a Maranèl, e anch  ai  “giardèin del gusto“ nella palazzina Vigarani grazie al nostro grande CHEFF Bottura…. Dio cal Bottura, l’è  in dal giornèl tótt i dè; al gh’è piò lò in prémma pagina che la Carafoli.

Sgor.: Ah… Sè  l’è propria un bel sceff!!!  Quand è gnû a Mòdna Renzi col presidèint Francés a gh’l’ha cavèda a fèregh magnèr  dal lasagn brusèdi. Per fortuna ch’a-l fa dél razioun cini, acsè i han  fat prest a vudèr al piat.

Pulo.: Ma c’sa vót savér tè ed cusèina, tè-n’andrê ménga a “la Francescana”per cavèret la fam! Massimo l’è al “nómmer un” in dal mànd, peinsa che a-l stódia el rizèti  a la nòt invece ed durmir.

Sgor.: A-l li stódia ed nòt? A-i-ho capî perché i disen ch’l’è un sceff stellato….

Popà, ma è-t vést che  i han tolt via il canone dla tv? Alóra, adèsa con chi sold lè  tè-m pô fer l’abunamèint a sky acsè a psam vàder  in dirèta la “ Champions ligh “ e anch la serie B.

Sand.: Brèv gabiàn, a-n te bastèva sufrir per al MÒDNA a la radio , vôt  anch mandèr zà di magoun  in alta  definizione? 

Pulo.: Ma dai Sandroun, cunteinta cal ragazol ‘na quelch volta……

Sand.: Bèin mo Pulonia da quand in zà t’interèset ed futbàll?

Pulo.: Ma no, mè dla partida m’interèsa gninta…..ma s-i fan vàder i zugadór in di spogliatoi e sàtta la doccia…..

Sand.: Ma Pulonia!!! l’è propria vera che chi invcés ….matés!!!

Sgor.: Ma dai popà, st’an a-gh è da vàder soquant avenimèint important! A-gh’è le Olimpiadi con il nostro Paltrinieri nel nuoto, la Ferrari che con Vettel la tira a vinzer al mondièl, La Dhl VOLLEY che tira allo scudetto, al Chèrp ch’a-l tira….. a turnèr in B……..Ogni modo tifós  Mudnés in mèzz a tótt ‘st’impágn, catê la manéra d’andèr a tifèr per i canarèin al Braglia, sèimper che al stadio i-s deciden a pulir i cèso e i scranèin, che al tabloun al s’impìa e che al presideint a-n se descòrda d’avrir i purtòun…..

Sand.: Turnand al cosi séri Mudnés, s’i-n giv ed tótt chi scàndel ch’a gh’è in gir per l’Italia.. lè tótt un ruba tè ch’a rub anca mè,  tè-n pô  piò fidèret ed nissun, guardê sól in Vatican: è gnû fóra tótt el magàgn per via ed ‘na tèlpa ch’l a s-é mésa a descàrer.

Sgor.: Ehh!!!! Tótta cla confusion lè perché ha parlato una talpa ? Se a Mòdna a-s mittés a descàrer  cal milioun ed pòundegh ch’a gh’avàm, sèt tè ech confusioun.

Sand.: Gióst!!! Sgnor Ministradór guardê che al problema di pòundegh a-n và ménga trascurê, perchè i disen che a Mòdna  praticameint  a s’i-n táca zinch a testa. Al fat l’è ch’i giren in ceinter  anch ed dè seinza problema  come s’i fóssen anca lor patrimonio dell’ umanità. La stmana pasèda a n’ho  vest soquant chi andèven a màssa in Dòm.

Pulo.: Dai mò Sandroun ch’a tacám andèr vers cà, a g’ho da pasèr in Piaza Venti a tór quel.

Sand.: È-t da cumprèr ‘na pultròuna?

Pulo.: Ma che pultròuna!! A vói fèr un poch de spesa, a-m vól  di mandarein, soquant portogal e un mèz kg ed furmài e po’ c’sa gh’èintra la pultròuna?

Sand.: A s-è  sintî dir che dimandi frutaról per via ch’è calê i clieint, i-gh vólen dèr a mocc  e chi nóv,  al post dla fruta i vindran de tôtt.

Sgor.: Voln-i fèr la Coop Piazza XX ?

Sand.: Galbéder et gnanch finî ed dir la tua? Basta fèr del ciacher, l’è ora ch’andáma vers cà , anch perché dòp soquant an è turnê la fumana e mè a-n vrév ménga andèr in dal fòs…..

Pulo.: Làsem almeno saluter el mê amighi: ragazóli cuma stèv?? Tra cocc e bocc mè a tir avanti…..cun Sandroun a l’ho tolta pérsa……c’sa vliv, anch sèimper  lamentères a pèr d’éser del borsi…..ma c’sa i-n giv ed cl’etra caiunèda   ch’i-s vólen fèr cràder che al bròd col manz l’è nociv….. i vréven ch’a-l féssen con del cavalàti e di gréll!!!! Mè a dégh che se a cat ‘na masca in dal piat a-m fa schiva…..mè a vagh a l’antiga e in dla pgnàta a gh mát chèrna e capoun….E a-m descurdèva d’un quel….. V’è-l piasû al vistî vérd e bianch dla Santanchè a la Schèla a Milan…. Che figura ch’la fèva……a m’i-n vliva fèr un cumpagn anca mè, ma Sandroun al m’ha dét ch’a srév sembrèda un caradoun ed campagna in mèz a dû spagnèr…. Ragazóli ech sî-v anch vuètri in “Face BUCH”?? A-m sun lasèda scapèr l’oférta dla stmana pasèda: un telefonein ultimo grido, un “Smarfone” per sól zinch Euro

Sgur.: Sól zinch Euro?

Pulo.: 5 Euro per zeintnovantadô rati…..

Sand.: Prèmma d’andèr via a vói der al benvenuto al nóv cmandant dla Finanza, al nóv Quéstor e al nòster  nóv Arcivàschev Erio, un rumagnól puro sangue, ch’l-è gnû a fèr al pastor dal noster gregge. Auguri ed bòun lavór e ch’a-s pòsa truvèr bein chè in mèz a nuèter emilian. A  dmand scusa, Ecelèinza, ma l’è’ stèda propria ‘na fatalitê al nam Erio dal nòster caval…. nuèter a vliven  cambièrghel,  ma a-n n’avàm truvê gnanch un prét dispost a turnèrel a batzèr!!!! Mudnés s-a gh’l’avî cavèda in dla véta a sparamièrev dû sold,  mitî in Banca…….che lè ed sicur i-n van brisa pérs….  E cun quasta andàm…. Zemiàn, come sèimper a m’arcmand tgniv stréch a la piòpa, ch’l’è po’ cla piòpa èlta e sáca piantèda in dl’umbréghel ed Mòdna e ch’l’a-s ciama Ghirlandèina!!!!!